Bewonersverhalen in overvloed tijdens Ringbiënnale - Rijsenhout

Rijssehout - Foto: Kees van der Veer

In Haarlemmermeer barst het niet alleen van de pioniersverhalen, ook de bewoners gaat het gebied aan het hart. Vele generaties wonen hier al lang, sommigen komen er net. Tijdens de Ringbiennale zijn het ook de bewoners die een grote rol spelen, zoals in de voorstelling FLY ME HOME

Bewoners van Haarlemmermeer hebben zoveel te vertellen, over hun straat, hun buurt, maar vooraal ook over het landschap, de sfeer en waarom ze er graag leven en wonen. De Ringbiennale redactie bundelde wat verhalen en sprak onder meer met Co van der Laarse (voorzitter) en Henk Arendse (secretaris) van de Dorpsraad Rijsenhout. Hun verhaal lees je hieronder, de andere verhalen staan in de speciale Ringbiennale-krant. Te verkrijgen bij alle deelnemende locaties of in HC Nieuws van 11 september a.s.


SAMEN BOUWEN AAN RIJSENHOUT

Toen koning Willem-Alexander in de troonrede sprak over de participatiesamenleving wist hij vast niet dat de bewoners van Rijsenhout allang een actieve rol spelen in de ontwikkelingen in en om hun dorp. Al tien jaar geleden zijn de dorps- en wijkraden in de Haarlemmermeer begonnen met het opstellen van een participatieconvenant, een document waarin is vastgelegd hoe de dorpsraden en de gemeente met elkaar omgaan, en hoe en waarover ze geïnformeerd worden. In Rijsenhout is bovendien de Structuurvisie Ruimtelijk Kader Rijsenhout opgesteld, waarin de wensen van bewoners zijn opgenomen.

“We kunnen wachten tot iemand uit Hoofddorp of de Haarlemmermeer de plannen bedacht heeft, terwijl het juist andersom moet. Waarom moeten mensen over ons beslissen wat we zouden moeten, terwijl we dat zelf misschien wel beter kunnen?”, aldus Henk Arendse, secretaris van Dorpsraad Rijsenhout.

Het dorp levend houden
Een directe aanleiding voor de betrokkenheid van bewoners was de ontwikkeling van PrimA4a, een gebied van 380 hectare (grotendeels nieuwe) glastuinbouw. Voorzitter Co van der Laarse: “Daarvan heeft de Dorpsraad Rijsenhout gezegd, prima dat dat gebied er komt, maar uit de opbrengst van verkoop van grond aan PrimA4a willen wij graag het oude glastuinbouwgebied herstructureren.” Wie door Rijsenhout rijdt ziet waarom dit nodig is: skeletten van kassen waar de bomen hier en daar door het dak groeien. Het zijn allemaal resten van de kleine glastuinbouwbedrijfjes die niet meer levensvatbaar zijn. Met bewoners, ondernemers, kerken en scholen uit Rijsenhout is de Dorpsraad in gesprek gegaan over welke ontwikkelingen zij graag zouden zien in het dorp. Een belangrijke uitkomst is dat de ‘lege plekken’ opgevuld worden. “Wij proberen dus met elkaar projecten op die lege locaties gevuld te krijgen, binnen de normen van het Luchthaven Indelings Besluit”, legt Van der Laarse uit. Een belangrijk doel om kleinschalige woningbouw te stimuleren is de vergrijzing. In het dorp zijn wat voorzieningen zoals buslijnen en een supermarkt, maar om deze in stand te houden is het van belang dat er een minimaal aantal bewoners is. Van der Laarse: “Om dat soort instanties in stand te houden moeten we zorgen voor nieuwe aanwas. Als je niks doet vergrijst het, en uiteindelijk zegt de supermarkt dan: ik kan het niet verdienen, ik ga weg.”

Win-win
En hebben alle inspanningen effect? Jazeker, de eerste woningen in de Piet Lanserhof II zijn inmiddels op internet gepresenteerd. Je kunt je inschrijven om daar een huis te kopen en de bouw zal binnen enkele maanden starten. Ook op een aantal andere plekken zijn ontwikkelingen gaande, bijvoorbeeld Catharina Segrina en het Centurionterrein. De rol van de Dorpsraad is vooral die van bemiddelaar. “We proberen partijen bij elkaar om tafel te brengen: projectontwikkelaars, architecten, de gemeente, invloedrijke personen, banken.” Ook wordt er goed bijgehouden wat de gemeente Haarlemmermeer heeft gedaan, wat ze beloofd hadden te doen en wat de vervolgstappen zijn. Van der Laarse: “En dat werkt. De gemeente stelt het op prijs dat er een grote groep betrokkenen is bij de ontwikkeling van plannen, en wij hebben het gevoel dat het niet gaat zoals in het verleden, toen zij alles bepaalden en er achteraf kritiek kwam. Dus ik denk dat het een win-win situatie is hier.” Toch gaat het participeren niet altijd zonder problemen. “Sommige ambtenaren moeten wennen aan het feit dat ze een nieuwe rol moeten aannemen. Maar we hebben elkaar ook nodig. Wij kunnen wel in onze Structuurvisie aangeven wat wij belangrijk vinden, maar we hebben de gemeente ook nodig om het uit te voeren.”

Imagoverandering
Al gaat het de bewoners van Rijsenhout niet altijd snel genoeg, toch zijn er inmiddels flinke stappen gezet met de herstructurering van leegstaande gebieden in en om het dorp. “Als je al die projecten bij elkaar optelt is er best wel ruimte om op de 1800 huishoudens van Rijsenhout zo’n 200 toe te voegen. En dan praat je zomaar over meer dan 10 procent.” Een belangrijke aanwas dus, voor het dorp. Om nieuwe, jonge inwoners te trekken zijn niet alleen huizen nodig, maar ook een imagoverandering. Arendse en Van der Laarse: “Wij zijn bezig om Rijsenhout neer te zetten als een dorp met toekomst, in plaats van een afgeschreven dorp onder een landingsbaan.” Het heeft volgens de heren genoeg te bieden: “Rijsenhout heeft nauwelijks last van vliegtuiglawaai, je zit binnen een halfuur in grote steden als Amsterdam, Den Haag en Haarlem, je zit dicht bij het strand en aan de rand van de Westeinder Plassen, een uniek natuurgebied. Daarnaast moet je bedenken dat we in de hoek van de Haarlemmermeer zitten waar de meeste werkgelegenheid is. Als je in Rijsenhout woont kan je op de fiets naar je werk.”

Interview: Rinke Oostra